ABAP ในยุค S/4HANA ปี 2026: RAP, CDS, Extensibility และ Clean Core ที่องค์กรต้องรู้

เมื่อหลายองค์กรเริ่มเดินหน้าเข้าสู่ SAP S/4HANA ความเปลี่ยนแปลงไม่ได้หยุดอยู่แค่งาน “อัปเกรดระบบ” แต่ครอบคลุมไปถึงการปรับวิธีคิด วิธีพัฒนา และแนวทางการออกแบบโค้ด ABAP ทั้งหมดให้สอดคล้องกับสถาปัตยกรรมแบบใหม่ของ SAP ยุค S/4HANA ที่เน้น Clean Core, API-first และ Extensibility Framework อย่าง RAP และ CDS ซึ่งจะกลายเป็นมาตรฐานหลักตั้งแต่ปี 2026 เป็นต้นไป 

การเตรียมทีม ABAP ให้พร้อมตั้งแต่ตอนนี้จึงเป็นเรื่องสำคัญ เพราะองค์กรที่ปรับตัวไม่ทันอาจเผชิญความเสี่ยงทั้งด้านต้นทุน เวลา และคุณภาพระบบในระยะยาว

ทำไม ABAP Classic แบบเดิมถึงไปต่อยากใน S/4HANA 

จากประสบการณ์ของผู้เขียน นอกจากสถาปัตยกรรมของ SAP S/4HANA ที่ทำให้การพัฒนา ABAP ต้องปรับ Mindset มาสู่การประมวลผลระดับฐานข้อมูล หรือ Code-to-Data Approach มากขึ้นแล้ว อีกปัจจัยที่สำคัญไม่แพ้กันคือมุมมองทางธุรกิจ หลายองค์กรต้องการให้กระบวนการทำงานสอดคล้องกับ Standard Practice มากที่สุด เพื่อลดการพัฒนาเฉพาะทางที่ไม่จำเป็น และลดต้นทุนที่จะเกิดขึ้นในรอบการอัปเกรด SAP ซึ่งมีความถี่มากขึ้นเรื่อย ๆ 

ด้วยเหตุนี้ แนวทางที่สอดคล้องกับ Clean Core Concept จึงกลายเป็นทั้ง “ทางเลือกที่เหมาะสม” และ “ความจำเป็น” สำหรับทีม ABAP ในยุคใหม่ เทคนิคการทำ Extensibility อย่าง RAP, CDS และ AMDP จึงขึ้นมาเป็นหัวใจสำคัญของการพัฒนาใน S/4HANA ที่นักพัฒนาต้องเรียนรู้และปรับตัวให้ทัน

1. การประมวลผลแบบ Code-to-Data เป็นเรื่องจำเป็น ไม่ใช่ทางเลือก 

โค้ด ABAP แบบเดิมทำงานใน Application Server เป็นส่วนใหญ่ แต่ใน S/4HANA การประมวลผลจำเป็นต้องอยู่ที่ฐานข้อมูล (Database Layer) เพื่อใช้ประโยชน์จาก In-Memory Computing ของ HANA อย่างเต็มที่ 

นั่นหมายความว่า: 

• Loop หลายชั้น
• Select หลายครั้ง 
• Logic หนัก ๆ ฝั่ง ABAP 

สิ่งเหล่านี้จะใช้ศักยภาพของระบบได้น้อยอย่างชัดเจน 

2. แนวคิด Clean Core กลายเป็นมาตรฐานองค์กร 

หลายองค์กรต้องการลด Custom Code ที่ลึกเกินไป เพราะ: 

• ทำให้การอัปเกรดใช้เวลานาน 
• มีความเสี่ยงสูง 
• ต้องทดสอบทุกครั้งเมื่อ SAP มี Release ใหม่ 

จากรอบ Release ที่ถี่ขึ้นของ S/4HANA ทำให้ Clean Core ไม่ใช่ “Best Practice” อีกต่อไป แต่เป็น “Requirement” ที่องค์กรต้องทำ 

3. ความต้องการทางธุรกิจปรับเปลี่ยนไป 

องค์กรสมัยใหม่ต้องการระบบที่: 

• ยืดหยุ่น 
• แก้ไขง่าย 
• ต่อกับระบบอื่นได้ 
• มีข้อมูลแบบ Real-time 

สิ่งนี้ผลักดันให้วิธีพัฒนาแบบ Extensibility (RAP, CDS, Key User Extensibility) เติบโตขึ้นอย่างรวดเร็ว 

ABAP ในยุค S/4HANA ต้องรู้เรื่องอะไรบ้าง 

ต่อไปนี้คือทักษะและแนวคิดที่จำเป็น ซึ่งทีม ABAP ต้องเข้าใจอย่างลึกซึ้ง 

1. RAP (Restful ABAP Programming Model) 

RAP คือหัวใจของการพัฒนา ABAP รุ่นใหม่ เพราะรองรับทั้ง: 

• In-App Extensibility 
• Side-by-Side Extensibility บน BTP 
• การสร้าง Application แบบ Metadata-driven 
• การทำ CRUD แบบอัตโนมัติด้วย Behavior Definition 
• การเชื่อมต่อ API อย่าง OData V4 

จุดเด่นของ RAP 

• Standardized programming model 
• แยก Concern ชัดเจน (Data / Behavior / UI) 
• Maintenance ง่ายกว่า ABAP แบบเดิม 
• SAP ลงทุนกับ RAP เป็นหลักในอนาคต 

2. CDS View และ Annotations 

CDS คือพื้นฐานสำคัญสำหรับการสร้าง Analytics และ Model ใน S/4HANA ทุกงานเชิงข้อมูล เช่น Embedded Analytics จำเป็นต้องใช้ CDS เป็น Data Source หลัก 

งานที่ต้องใช้ CDS เช่น: 

• Analytical Query 
• Consumption View 
• Fiori Elements 
• Domain-Specific Modeling 
• Custom Entity สำหรับ Integrations 

การเขียน Annotations เช่น @UI, @Analytics, หรือ @ObjectModel เป็นสิ่งที่นักพัฒนาต้องเข้าใจ เพราะเป็นตัวกำหนด Behavior ของระบบในหลายมิติ 

3. Clean Core Strategy 

การพัฒนาที่ดีใน S/4HANA ต้องอยู่ในระดับ Tier ที่เหมาะสมเพื่อหลีกเลี่ยงผลกระทบต่อระบบในอนาคต

ตาราง Clean Core Tier แบบสรุป

Level	SAP Objects Qualifier	ABAP Test Cockpit Behavior
A	[Released] SAP remote APIs, SAP local APIs and SAP extension points	No finding
B	[Classic] SAP extension points and SAP APIs	Priority 3 finding (information message)
C	[Internal] SAP objects	Priority 2 finding (warning message)
D	[not recommended] SAP objects and extension point / technology	Priority 1 finding (error message)

องค์กรควรใช้ Level A–B เป็นหลัก ลด Level C ให้เหลือน้อยที่สุด และ Level D พยายามหลีกเลี่ยง 

4. New Development Tools 

โลก ABAP ย้ายจาก SAP GUI ไปสู่ ADT (ABAP Development Tools) บน Eclipse 

ข้อดีของ ADT ได้แก่: 

• รองรับการพัฒนาในหัวข้อใหม่ๆ เช่น CDS View 
• มี Quick Fix 
• Integrate กับ SAP Tools อย่าง Joule for Developer 
• Integrate กับ ATC 
• Refactor โค้ดง่าย 

นักพัฒนาที่คุ้นเคยแต่ SAP GUI ต้องปรับตัวมากขึ้น แต่จะได้ Productivity และคุณภาพที่สูงกว่าเดิมชัดเจน 

5. Quality Assurance Tools (ATC, CCM, CCLM) 

ในยุค S/4HANA การควบคุมคุณภาพโค้ดไม่ใช่เรื่องเสริม แต่เป็นสิ่งที่ SAP บังคับใช้มากขึ้น 

เครื่องมือหลักที่ต้องรู้: 

• ATC (ABAP Test Cockpit) → มาตรฐานการตรวจโค้ดปัจจุบัน 
• SCI (เดิม) → ถูกนำไปผสมผสานกับ ATC 
• CCM / CCLM → สำหรับวิเคราะห์ Custom Code จำนวนมาก 

องค์กรจำนวนมากนำเครื่องมือเหล่านี้มาใช้ก่อนเริ่มโครงการ Migration เพื่อลดความเสี่ยง 

ABAP Team Readiness Checklist 

องค์กรควรเริ่มตรวจสอบว่า 

• ทีมมีพื้นฐาน RAP แล้วหรือยัง 
• สามารถเขียน CDS & Annotation ได้หรือไม่ 
• สามารถใช้งานเครื่องมือพัฒนาแบบใหม่ (เช่น ADT บน Eclipse) นอกเหนือจาก SAP GUI 
• เข้าใจ Clean Core และเลือก Tier ได้ถูกต้องหรือไม่ 
• สามารถใช้ ATC, Quick Fix และทำการ Refactor โค้ดได้ 

หากขาดข้อใดข้อหนึ่ง นั่นคือสัญญาณว่าควรเร่งพัฒนาความรู้ในส่วนนั้นๆ ครับ 

ตัวอย่างจริงจากองค์กรไทย 

ผู้เขียนพบความต้องการที่เพิ่มขึ้นในองค์กรไทยหลายแห่ง เช่น 

1. การดูรายงานแบบ Real Time จากข้อมูลในระบบ SAP S/4HANA (SAP Embedded Analytic) ซึ่งจะต้องใช้ CDS View เป็น Model ข้อมูล 

2. การใช้เครื่องอย่าง Key User Extensibility เพื่อเพิ่มการเก็บข้อมูล และแสดงผลผ่าน Fiori Standard Application 

3. เริ่มมีความต้องการในบางโครงการเลือกที่จะใช้ Development Approach อย่าง Clean Core ให้ได้มากที่สุดเท่าที่จะเป็นไป 

4. การใช้ Tools อย่าง CCM, CCLM เพื่อวิเคราะห์ Custom Code หลายพัน objects เพื่อให้สามารถควบคุมคุณภาพของ Custom Code ในระบบได้ 

สิ่งเหล่านี้สะท้อนว่า ABAP ยุคใหม่สร้างประโยชน์เชิงธุรกิจได้มากกว่าวิธีพัฒนาแบบเดิม 

ทำไมต้องเตรียมทีมตั้งแต่ตอนนี้ 

แม้หลายองค์กรจะยังไม่ถึงช่วง Implement S/4HANA แต่จำเป็นต้องเตรียมทีม ABAP ตั้งแต่ตอนนี้ เพราะ 

• การ Upskill ใช้เวลา 3–12 เดือน 
• ทีมต้องลองใช้ ADT, RAP, CDS ก่อนเริ่มจริง 
• หลายองค์กรที่ขึ้นระบบแล้วกำลังเจอรอบอัปเดต Release 
• การปรับ Clean Core ในระบบขนาดใหญ่ต้องใช้เวลา 
• การลด Custom Code ต้องวิเคราะห์เชิงลึกหลายเดือน 

การเตรียมตัวช้าเกินไปจะทำให้เสี่ยงต่อ Timeline ของโครงการหลัก 

FAQ: คำถามที่องค์กรถามบ่อยเกี่ยวกับ ABAP ยุคใหม่ 

สรุป: องค์กรควรเริ่มอย่างไร 

เพื่อเตรียมทีม ABAP ให้พร้อมสำหรับปี 2026 เป็นต้นไป องค์กรควรดำเนินการดังนี้: 

• วาง Roadmap การ Upskill ทีม 
• เริ่มใช้ ADT ให้เป็นมาตรฐาน 
• ทดลองทำ RAP ง่าย ๆ 
• เรียนรู้และออกแบบ Clean Core Tier ให้เหมาะกับระบบ 
• ใช้ ATC วิเคราะห์คุณภาพโค้ดเดิม 
• ทำ Custom Code Clean-up ก่อนเริ่มโครงการ Migration 

หากองค์กรต้องการตรวจสอบความพร้อมของทีม ABAP ก่อนเข้าสู่ SAP S/4HANA เราสามารถช่วยประเมิน ปรับแนวทาง และให้คำแนะนำที่เป็นกลางและนำไปใช้ได้จริง เพื่อให้ทีมของคุณพร้อมสำหรับ ABAP ยุคใหม่อย่างสมบูรณ์

ติดต่อเรา เพื่อให้ช่วยประเมินความพร้อมของทีม ABAP ของคุณ

Author: Viriya P. 

References 

1. SAP Clean Core Strategy 
- SAP Blog – What is Clean Core?

2. RAP (RESTful ABAP Programming Model) 
- การพัฒนาแอปพลิเคชันบนคลาวด์ด้วย ABAP RESTful Application Programming Model (RAP)
- ABAP RESTful Application Programming Model (RAP)

3. CDS View & Annotations 
- ABAP Core Data Services | S/4HANA - Best Practice Guide
- SAP Community – CDS Fundamentals
- Introduction to ABAP Core Data Services (CDS)

4. Extensibility (In-App / Side-by-Side) 
- Extend SAP S/4HANA in the cloud and on premise with ABAP based extensions
- Key User Extensibility Overview

5. Quality Tools (ATC / SCI / CCLM / CCM) 
- ABAP test cockpit on SAP BTP
- Custom Code Lifecycle Management – Usage And Use-Cases

6. ADT (ABAP Development Tools) 
- ABAP Development Tools for Eclipse