ปกบทความ Clean Core SAP S/4HANA ต้องเริ่มตรงไหน

Clean Core SAP S/4HANA ต้องเริ่มตรงไหน เมื่อรู้จักหลักการแล้วแต่ยังไม่รู้จะเริ่มอย่างไร

หลายองค์กรที่กำลังวางแผนย้ายไป SAP S/4HANA เริ่มรู้จักคำว่า Clean Core, ABAP สมัยใหม่, และ SAP BTP มาบ้างแล้ว แต่พอถึงเวลาต้องตัดสินใจจริง คำถามที่มักค้างอยู่คือ “แล้วองค์กรเราควรเริ่มจากตรงไหนก่อน” เพราะทั้งสามเรื่องนี้เกี่ยวข้องกัน แต่ไม่ได้บอกตรง ๆ ว่าควรลงมือทำอะไรก่อนอะไรหลัง

บทความนี้จะช่วยจัดลำดับ ไม่ใช่สอนแนวคิดใหม่ซ้ำ โดยอิงจากสิ่งที่องค์กรส่วนใหญ่เจอจริงเมื่อเริ่มประเมินความพร้อมของระบบและทีมก่อนย้ายขึ้น S/4HANA

สรุปลำดับ 5 ขั้นสำหรับองค์กรที่ใช้ SAP ECC อยู่

  1. ประเมินระบบและ custom code ด้วยข้อมูลการใช้งานจริง (ควรครอบคลุมอย่างน้อย 1 รอบปีบัญชี)
  2. จัดระดับ Clean Core ของ custom code แต่ละตัว และตัดสินใจว่าจะตัดทิ้ง ปรับ ใช้ของมาตรฐานแทน หรือสร้างใหม่
  3. เลือกรูปแบบ deployment และวิธีย้ายระบบจากผลประเมินในข้อ 1 และ 2
  4. ตัดสินใจเรื่อง SAP BTP เป็นรายกรณี ไม่ใช่ครั้งเดียวทั้งองค์กร
  5. เตรียมทักษะทีม ABAP คู่ขนานไปตั้งแต่ขั้นที่ 1 ไม่ต้องรอให้ประเมินเสร็จ

สามเรื่องนี้เกี่ยวกันอย่างไร

ก่อนเริ่มลงมือ ควรเห็นภาพรวมก่อนว่าสามเรื่องนี้ทำหน้าที่ต่างกันอย่างไร

  • Clean Core คือหลักการ ไม่ใช่เครื่องมือ เป็นแนวทางว่าควรดูแล process, data, integration, operations, และ extensibility ของระบบ SAP อย่างไรให้พร้อมสำหรับการอัปเกรดในอนาคต โดยไม่ต้องแก้ไข object มาตรฐานของ SAP ตรง ๆ
  • ABAP สมัยใหม่ (ABAP Cloud และ RAP) คือวิธีที่ทีมพัฒนาเขียนโค้ดให้สอดคล้องกับหลักการ Clean Core โดยเรียกใช้เฉพาะ CDS view และ API ที่ SAP ปล่อยให้ใช้อย่างเป็นทางการ (released API) แทนการอ่านหรือแก้ตารางมาตรฐานโดยตรง และใช้ RAP สร้าง business object ที่นำกลับมาใช้ซ้ำได้ ตั้งแต่ S/4HANA 2022 เป็นต้นมา ทีมสามารถเขียน ABAP Cloud ได้บนระบบ S/4HANA โดยตรง
  • SAP BTP คือแพลตฟอร์มแยกสำหรับ extension ที่ไม่จำเป็นต้องอยู่ในระบบหลัก เช่น แอปเสริมที่ต้องพัฒนาเร็ว หรืองานที่ต้องเชื่อมต่อหลายระบบ โดยไม่ไปแตะโครงสร้างหลักของ S/4HANA

พูดง่าย ๆ คือ Clean Core เป็นเป้าหมาย ABAP สมัยใหม่เป็นวิธีเขียนโค้ดให้ถึงเป้าหมายนั้น ทั้งในระบบหลักและบน BTP ส่วน BTP เป็นที่ของงานที่เหมาะจะแยกออกจากระบบหลัก (อ่านรายละเอียดแต่ละเรื่องเพิ่มเติมได้ที่ Clean Core คืออะไร, Modern ABAP ในยุค S/4HANA และ SAP BTP คืออะไร)

จุดเริ่มต้นที่ใช้ได้จริง ประเมิน Custom Code ก่อน

สำหรับองค์กรที่ใช้ SAP ECC อยู่แล้วและมี custom code สะสมมาหลายปี จุดเริ่มต้นที่ตรงที่สุดไม่ใช่การตัดสินใจเรื่อง BTP หรือ deployment ก่อน แต่คือการรู้ว่าตอนนี้มี custom code อะไรอยู่บ้าง และแต่ละส่วนอยู่ในสถานะไหน

เครื่องมือที่ SAP มีให้ เช่น SAP Readiness Check, ATC (ABAP Test Cockpit) และ Custom Code Migration App จะช่วยบอกสองเรื่องหลัก คือ โค้ดตัวไหนไม่ถูกใช้งานแล้ว (โดยอาศัยข้อมูลการใช้งานจริงที่เก็บจากระบบ) และโค้ดตัวไหนต้องปรับเพื่อให้รองรับ S/4HANA จากนั้นทีมที่ปรึกษาและฝ่าย Functional จะนำผลมาจัดกลุ่มต่อเป็น 4 แนวทาง

  • Unused ไม่มีการใช้งานในช่วงที่เก็บข้อมูล ตัดออกจาก scope การย้ายได้ ทั้งนี้ช่วงเก็บข้อมูลควรครอบคลุมอย่างน้อย 1 รอบปีบัญชี เพื่อไม่ให้โปรแกรมที่ใช้เฉพาะช่วงปิดงบหรือรายไตรมาสหลุดไป
  • Adapt ยังใช้งานอยู่ ต้องปรับให้รองรับ S/4HANA
  • Replace มีฟังก์ชันมาตรฐานของ S/4HANA ที่ทำแทนได้แล้ว ไม่ต้องคงของเดิมไว้
  • Rebuild ต้องเขียนใหม่ให้สอดคล้องกับแนวทาง Clean Core

ในขั้นนี้ ควรจัดระดับ custom code ตาม Clean Core Level ซึ่งเป็นโมเดลที่ SAP ใช้อยู่ในปัจจุบันควบคู่ไปด้วย เพื่อให้เห็นว่าโค้ดแต่ละตัวเสี่ยงต่อการอัปเกรดมากน้อยแค่ไหน

ระดับลักษณะความหมายต่อการอัปเกรด
Aใช้เฉพาะ released API, ABAP Cloud หรือเครื่องมือ Key Userปลอดภัยที่สุด
Bใช้ API หรือจุดขยายแบบ classic ที่ SAP รองรับค่อนข้างปลอดภัย
Cเข้าถึง object ภายในของ SAP ที่ไม่ได้ปล่อยให้ใช้อย่างเป็นทางการต้องมีการควบคุมและติดตามทุกครั้งที่อัปเกรด
Dแก้ไข object มาตรฐานโดยตรง หรือเขียนข้อมูลลงตารางมาตรฐานตรง ๆเสี่ยงสูง ควรจัดการเป็นลำดับแรก

extension หนึ่งตัวจะถูกนับตามส่วนที่ “สะอาดน้อยที่สุด” ในตัวมัน เช่น ถ้าโค้ดส่วนใหญ่อยู่ระดับ A แต่มีการเรียก object ภายในเพียงจุดเดียว ทั้งตัวจะนับเป็นระดับ C

การประเมินขั้นนี้สำคัญ เพราะเป็นตัวบอกว่าองค์กรมีงานค้างมากน้อยแค่ไหนก่อนย้ายระบบจริง และเป็นข้อมูลที่ใช้ตัดสินใจเรื่องต่อไปได้ เช่น จำเป็นต้องใช้ BTP แค่ไหน หรือทีม ABAP ภายในต้องเตรียมทักษะอะไรเพิ่ม

Deployment และ migration path เลือกอย่างไร

เมื่อรู้สถานะ custom code แล้ว จุดต่อไปที่ต้องตัดสินใจคือรูปแบบ deployment และวิธีย้ายระบบ

ด้าน deployment มีสามแบบคือ public edition, private edition, และ on-premise ซึ่งแต่ละแบบเปิดให้ปรับแต่งได้ไม่เท่ากัน public edition เข้มงวดเรื่อง Clean Core ที่สุด เพราะลูกค้าทุกรายใช้ระบบที่ SAP ดูแลชุดเดียวกัน จึงอนุญาตเฉพาะ extension ระดับ A ส่วน private edition และ on-premise ยังมีพื้นที่ปรับแต่งมากกว่า

ด้านวิธีย้ายระบบมีสามแนวทาง

  • New Implementation เริ่มระบบใหม่ทั้งหมด แล้วย้ายเฉพาะข้อมูลที่จำเป็นเข้าไป
  • System Conversion แปลงระบบเดิมขึ้น S/4HANA โดยคงข้อมูล การตั้งค่า และ custom code เดิมไว้ (แล้วจึงปรับตามผลประเมิน)
  • Selective Data Transition เลือกย้ายเฉพาะบางส่วน เช่น เฉพาะบางบริษัทในเครือ บาง process หรือข้อมูลย้อนหลังบางช่วง รวมถึงกรณีรวมหลายระบบเข้าเป็นระบบเดียว

สองเรื่องนี้ผูกกัน เช่น ถ้าเลือก public edition จะทำได้เฉพาะ New Implementation เท่านั้น custom code เดิมจะไม่ถูกย้ายตามไป แต่ต้องสร้างใหม่ตามแนวทางระดับ A การเลือกแนวทางจึงควรดูจากสภาพระบบเดิมและ custom code ที่ประเมินไว้ในขั้นก่อนหน้า ไม่ใช่เลือกตามความคุ้นเคยหรือกระแส

แล้ว SAP BTP จำเป็นแค่ไหนสำหรับองค์กรเรา

คำตอบไม่ใช่ “จำเป็นเสมอ” หรือ “ไม่จำเป็นเลย” แต่ขึ้นอยู่กับลักษณะงานที่พบจากการประเมิน custom code ข้างต้นและรูปแบบ deployment ที่เลือกไว้

หลักคิดคร่าว ๆ คือ ถ้า logic ผูกแน่นกับข้อมูลในระบบหลักอยู่แล้ว สามารถคงไว้ในระบบหลักต่อไปได้ โดยเขียนใหม่หรือปรับด้วย ABAP Cloud ที่รันบน S/4HANA โดยตรง ซึ่งนับเป็น Clean Core ระดับ A ได้โดยไม่ต้องย้ายไป BTP แต่ถ้าเป็นงานที่ต้องเชื่อมหลายระบบ หรือต้องพัฒนาแอปใหม่เร็ว ๆ โดยไม่กระทบระบบหลัก BTP จะเหมาะกว่า

ควรพิจารณาเป็นกรณีไป ไม่ใช่ตัดสินใจครั้งเดียวสำหรับทั้งองค์กร และควรรู้ไว้ว่า BTP คิดค่าใช้จ่ายแยกจากระบบหลัก (แบบ subscription หรือ credits ตามการใช้งาน) แม้บางสัญญา เช่น RISE with SAP จะมี BTP credits ให้ส่วนหนึ่ง ควรตรวจสอบกับสัญญาขององค์กรก่อนวางแผน ดังนั้นองค์กรที่ custom code ส่วนใหญ่ปรับให้ใช้ API มาตรฐานได้อยู่แล้ว อาจอัปเกรดได้อย่างปลอดภัยโดยยังไม่ต้องลงทุน BTP ตั้งแต่วันแรก

หมายเหตุเรื่องชื่อ: ที่งาน SAP Sapphire 2026 SAP รวม BTP เข้าเป็นส่วนหนึ่งของ SAP Business AI Platform (BAIP) โดยยืนยันว่าการลงทุนและ extension บน BTP เดิมยังใช้ต่อได้ หลักคิดในบทความนี้จึงยังใช้ได้เหมือนเดิม เพียงแต่อาจได้ยินชื่อ “BAIP” ใช้ควบคู่กับ “BTP” ในบางบริบท โดยชื่อบริการ BTP เดิมยังคงอยู่

ทีม ABAP ภายในพร้อมหรือยัง

ไม่ว่าจะเลือกแนวทางไหน ทีมพัฒนาภายในต้องปรับทักษะตามไปด้วย เพราะ Clean Core เปลี่ยนวิธีเขียนโค้ด ไม่ใช่แค่เปลี่ยนเครื่องมือ

ทักษะที่ทีม ABAP ยุค S/4HANA ควรมี ได้แก่

  • ABAP Cloud และการเลือกใช้ released API แทนการเข้าถึงตารางมาตรฐานโดยตรง
  • การเขียน CDS view และการออกแบบให้ฐานข้อมูลเป็นฝ่ายประมวลผล แทนการดึงข้อมูลทั้งหมดมาคำนวณในโปรแกรม (code pushdown)
  • RAP (ABAP RESTful Application Programming Model) สำหรับสร้าง business object และ OData service
  • ABAP แบบ object-oriented
  • Key User Extensibility สำหรับงานปรับแต่งเล็ก ๆ ที่ไม่ต้องเขียนโค้ด
  • เครื่องมือพัฒนาอย่าง Eclipse (ADT) แทน SAP GUI แบบเดิม

สิ่งที่มักมองข้ามคือ นี่ไม่ใช่แค่การเรียนรู้เครื่องมือใหม่ แต่เป็นการเปลี่ยนมุมมองจากการเขียน report แยกเดี่ยว ไปสู่การออกแบบ business object ที่ใช้ซ้ำได้ทั้งองค์กร องค์กรที่ประเมิน custom code แล้วพบว่าต้อง rebuild จำนวนมาก ควรเริ่มเตรียมทีมด้านนี้คู่กันไปตั้งแต่ช่วงประเมิน ไม่ใช่รอให้ประเมินเสร็จก่อนแล้วค่อยเริ่ม

ถ้าต้องการให้ทีม ABAP ภายในประเมินตัวเองก่อนว่าพร้อมแค่ไหน ZyGen มี ABAP Workshop ให้ทีมพัฒนาได้ลงมือทดลองเขียนโค้ดตามแนวทาง Clean Core จริง พร้อมดูว่าทักษะที่มีอยู่ตอนนี้ยังขาดอะไรก่อนย้ายขึ้น S/4HANA

คำถามที่พบบ่อย

1. Clean Core บังคับสำหรับทุกองค์กรที่ใช้ S/4HANA ไหม

ไม่บังคับในแง่กฎเกณฑ์ แต่ถ้าเลือก S/4HANA Cloud แบบ public edition ระบบจะอนุญาตเฉพาะ extension ที่เป็นไปตามแนวทาง Clean Core อยู่แล้ว ส่วน private edition และ on-premise ยังมีพื้นที่ยืดหยุ่นมากกว่า แต่การทำตามแนวทาง Clean Core ตั้งแต่ต้นจะช่วยลดปัญหาตอนอัปเกรดรอบต่อไปในทุกกรณี

2. ถ้ายังไม่มี SAP BTP จะอัปเกรดระบบได้อย่างปลอดภัยไหม

ได้ ถ้า custom code ที่ยังใช้งานอยู่ผ่านการประเมินและปรับให้ใช้ API ที่ SAP รองรับแล้ว ไม่ได้แก้ไข object มาตรฐานตรง ๆ และตั้งแต่ S/4HANA 2022 ทีมยังเขียน ABAP Cloud บนระบบหลักได้โดยตรง BTP จึงไม่ใช่เงื่อนไขบังคับสำหรับการอัปเกรดอย่างปลอดภัย แต่เป็นตัวเลือกสำหรับงานบางประเภทที่เหมาะจะอยู่แยกจากระบบหลัก

3. ควรเริ่มจากการประเมิน custom code หรือ training ทีม ABAP ก่อน

ควรทำคู่กัน การประเมิน custom code จะบอกว่าองค์กรมีงานค้างมากน้อยแค่ไหนและเป็นประเภทไหน ซึ่งเป็นข้อมูลที่ช่วยออกแบบแผน training ให้ตรงจุด แต่ไม่จำเป็นต้องรอให้ประเมินเสร็จ 100% ก่อนเริ่มอัปสกิลทีม เพราะพื้นฐานอย่าง ABAP Cloud, CDS view และ ABAP แบบ object-oriented เป็นทักษะที่ต้องใช้แน่ ๆ ไม่ว่าผลประเมินจะออกมาอย่างไร

เริ่มจากการประเมินที่ชัดเจน ก่อนลงทุนเครื่องมือหรือทีมเพิ่ม

การตัดสินใจเรื่อง Clean Core, ABAP, และ BTP จะง่ายขึ้นมากถ้ามีข้อมูลที่ชัดเจนว่าระบบปัจจุบันขององค์กรอยู่ในสถานะไหน ทีมที่ปรึกษาของ ZyGen ช่วยประเมิน custom code และวางแผนลำดับการเตรียมความพร้อมก่อนย้ายขึ้น S/4HANA ได้ ทั้งในรูปแบบ S/4HANA Pre-code Assessment สำหรับประเมินสถานะ custom code และ ABAP Workshop สำหรับทีมพัฒนาที่ต้องการอัปสกิลให้พร้อมกับแนวทาง Clean Core ติดต่อทีมที่ปรึกษาของเรา เพียงกรอกแบบฟอร์ม เพื่อขอคำแนะนำที่ตรงกับสถานะระบบขององค์กรคุณ

ติดต่อทีมที่ปรึกษาของเรา เพียงกรอกแบบฟอร์ม

แชร์บทความ:  

Facebook
Twitter
LinkedIn
Scroll to Top